Goud verkopen

Op het moment dat iemand van plan is zijn of haar goud te verkopen en zich daar een beetje in wil verdiepen, komt op het internet honderden sites tegen met nogal wat tegenstrijdige informatie. Ook zal men veel berichten tegenkomen van personen die waarschuwen voor bedrijf X en bedrijf Y de hemel in prijzen. Of dit geheel objectieve meningen van klanten zijn, of een verkapte reclameboodschap van de eigenaar of medewerker van bedrijf Y, is meestal onduidelijk.

Hieronder volgen enkele zaken waar de verkopende partij rekening mee moet houden.

Prijzen op internet

Als je op het internet aan het zoeken bent, vind je allemaal verschillende prijzen voor goud. Ten eerste is dit afhankelijk van het goudgehalte (karaat). De karaten variëren van 8 tot 24 karaats. Ook zijn er duidelijke verschillen tussen sloopgoud en beleggingsmunten en -baren. Dit wordt veroorzaakt door het feit dat baren en munten meestal direct verhandelbaar zijn en sloopgoud eerst weer moet worden verwerkt tot een eindproduct. Hieraan zijn natuurlijk extra kosten verbonden. Ook moet de inkoper rekening houden met de risico’s van koersdalingen en smeltverlies. Al surfend kom je voor 14 karaats goud (585) prijzen tegen die heel ver uit elkaar liggen. Hoe is dit verschil mogelijk?

Contant vs inruilprijs

Als u contant geld wil hebben, krijgt u er doorgaans minder voor dan wanneer u hiervoor nieuwe sieraden uitzoekt bij de desbetreffende juwelier. De winstmarges die een juwelier doorgaans heeft op nieuwe sieraden zijn behoorlijk hoog — enkele malen de goudwaarde van het sieraad — en hij heeft derhalve een behoorlijke speelruimte om te handelen.

Intrinsieke waarde

Dit begrip komen we op enkele sites tegen. Het bedrag dat hier staat is puur de waarde van het materiaal. Dit is geen bedrag dat wordt uitgekeerd, maar meer een informatieve waarde. Er wordt geen rekening gehouden met winstmarges, bedrijfskosten, smeltverlies, enzovoort.

Onduidelijke kosten en aftrek

Dit is een wat schimmig gebied waar getracht wordt het beloofde bedrag (telefonisch of via internet) naar beneden bij te stellen. Je kunt hierbij denken aan:

1. Aftrek bij kleinere hoeveelheden.
2. Verwerkingskosten. Zijn dit misschien administratieve kosten?
3. Aftrek voor smeltverlies. Dit kan zo enkele procenten in het gewicht schelen in de berekening. Het daadwerkelijke smeltverlies bij goud is zeer minimaal — zeker in vergelijking tot sloopzilver — en zou niet apart vermeld moeten worden. Dit is meer iets waar de inkoper rekening mee moet houden in de geboden prijzen.
4. Test- en beoordelingskosten. Hoewel de smelter uiteindelijk kosten voor een test (essai) moet rekenen, is het niet gebruikelijk dat dit als extra aftrekpost aan de klant wordt doorberekend.
5. Aftrek voor niet Nederlands gekeurd goud. In sommige landen zijn de marges voor het goudgehalte een stuk ruimer dan in Nederland. 14 karaats goud wil zeggen dat er 585 deeltjes goud per 1000 deeltjes in zit. De rest is zilver en koper of nikkel. In Nederland is de maximaal toegestane afwijking hierop 2 deeltjes per 1000. Bij buitenlands goud kan dit variëren tot wel een tienvoud hiervan.

Voor een benadering van een redelijke prijs per gram kunt u voor 14 karaats (585) kijken naar de Kitco-koers (24 hour gold, prijs in euro per kilo). Daar zit wat meer dan de helft aan goud in. Dus als u dat door 2 deelt en dan door 1000 — van kiloprijs naar gramprijs — komt u op een acceptabele gramprijs voor 14 karaat. Alles wat daar ver onder zit is geen goede deal, en als u bedragen tegenkomt die daar ver boven liggen, kunt u ervan uitgaan dat dit ook niet kan kloppen. Dat zijn dan geen contantprijzen, of het is bedoeld om u naar het bedrijf te lokken, waar u dan aan het einde alsnog met een veel lager bedrag wordt geconfronteerd.

Sorteren op karaat

Een partijtje aangeboden goud kan uit sieraden van verschillende goudgehaltes bestaan. Een eerlijke inkoper zal dit netjes voor u uitsorteren. Maar het is altijd een goed idee om beslagen ten ijs te komen. De meeste sieraden zijn gekeurd, dus dat scheelt al wat verwarring. Hier enkele van de meest voorkomende gehaltes.

Er zijn nog enkele andere karaten, maar die kom je zelden tegen. Mocht u dus een van deze getallen op een sieraad tegenkomen, dan kunt u ervan uitgaan dat dat ook het gehalte is. Heel af en toe komt het voor dat iets verkeerd ingestempeld is — bijvoorbeeld een met 585 ingestempelde ring die toch 8 karaats blijkt te zijn. Dit is eenvoudig te controleren door een test met toetswater uit te voeren. Men zet een krasje met de ring op een toetssteen en plaatst hier een druppel 14 karaats vloeistof op. De kras zou direct een stuk moeten vervagen, tot die nog maar licht zichtbaar is.

Het is aan te raden om vooraf al wat sieraden op karaat te sorteren. Voor alles wat onduidelijk is kan de inkoper dan door middel van toetsen bepalen wat het gehalte is — zie ook Goud testen. Het goudgehalte bepalen aan de hand van de kleurverschillen van het goud is geen optie: door te variëren met toevoegingen als rood of geel koper kun je voor hetzelfde gehalte goud verschillende kleuren tegenkomen.

Nederlandse gouden munten hebben een gehalte van .900 (21,7 karaat), dus 900 deeltjes goud per 1000. De meest voorkomende munten zijn gouden tientjes en vijfjes. De gewichten hiervan zijn bekend: 6,72 gram voor een tientje en 3,36 gram voor een vijfje. Hierbij moet wel worden aangemerkt dat een gedeelte van de tientjes (ongeveer 5%) en het overgrote gedeelte van de vijfjes (ongeveer 95%) die in een sieraad zijn verwerkt, naslagen zijn in 14 of 18 karaats of zelfs van koper. Bij twijfel kunt u dit altijd laten verifiëren bij een muntenhandel. Specificaties van munten uit andere landen zijn eenvoudig te vinden op internet.

Aftrek van overige materialen

Sieraden worden over het algemeen niet helemaal schoon aangeleverd. Men moet dan denken aan:

• (Half)edelsteentjes
• Opvulling van slavenarmbanden en zegelringen (hars, gips, enzovoort)
• Glas en loopwerk van horloges. Deze zijn — in tegenstelling tot wat sommige verkopers beweren — niet van goud. Goud is van nature een zacht metaal, en zou te broos zijn en te snel slijten.
• Reparaties van oude sieraden met tin of andere materialen
• Andere toevoegingen als staal, leer en rubber

Gebruikelijk is dat er eerst een inschatting wordt gemaakt van de overige materialen. Hierdoor kom je dan op een ongeveerprijs, die nog wel iets naar boven of beneden kan afwijken. Schattingswerk is voor een groot gedeelte gebaseerd op ervaring, maar de verkoper kan vooraf ook alvast een benadering maken van het restgewicht.

Steentjes

Als het karaat van een briljant bekend is, is ook het gewicht eenvoudig te berekenen. 1 karaat weegt 0,2 gram. Dus het totaal aan karaten briljanten × 0,2 geeft het gewicht aan stenen in grammen. Aangezien er veel verschillende (half)edelstenen in sieraden verwerkt worden die een afwijkend soortelijk gewicht hebben — meestal zwaarder — kunt u om een benadering te maken het beste uitgaan van het totaal aan karaten × 0,4. Voor een overzicht van verschillende vormen en groottes van stenen kunt u hier terecht.

Slavenarmbanden

Om slavenarmbanden wat meer stevigheid te geven, worden ze soms opgevuld met een soort hars of gips. Of een armband daadwerkelijk is opgevuld, kunt u bijvoorbeeld zien aan twee gaatjes aan de binnenkant van de armband, in de buurt van het scharnier. Deze worden gebruikt om met een injectienaald hars naar binnen te spuiten. Dit valt ook te controleren door een pinnetje in de opening van de armband te drukken. Afhankelijk van het gebruikte materiaal kan dit wel ¼ tot ½ van het totaalgewicht uitmaken. Let op: er bestaan ook armbanden met zowel zilverkeuren (ZI/ZII/835/925) als goudkeuren. Deze zijn dan veelal van zilver met een 14 of 18 karaats gouden vergulding, en zullen derhalve als sloopzilver moeten worden ingerekend.

Zegelringen

Veel zegelringen bevatten, net als sommige slavenarmbanden, een harsachtige substantie ten behoeve van de stevigheid. Dit valt te controleren door stevig aan de binnenkant van de ring te drukken. Mocht er sprake zijn van enige speling, dan kan men ervan uitgaan dat het geen massieve ring is. Het gewicht van steen en hars is ongeveer 2 tot 4 gram, afhankelijk van de grootte.

(Zak)horloges

Horloges heb je in alle soorten en maten. Dit is dus niet zo eenvoudig te bepalen. Voor een redelijke inschatting kunt u met de volgende zaken rekening houden:

• Kleine dameshorloges: glas en binnenwerk wegen ongeveer 3 tot 4,5 gram.
• Klein formaat (dames)zakhorloge: ongeveer 3 tot 5 gram goud.
• Herenhorloge automaat: ongeveer 15 tot 20 gram uurwerk en glas.
• Zakhorloge heren: ongeveer 7 tot 20 gram goud.
• Imitatie heren-Rolex: ongeveer 23 gram uurwerk en glas. Bij een origineel is dit ongeveer 30 tot 40 gram.
• Quartz herenhorloge (bijvoorbeeld Prestige of Genève): ongeveer 10 gram uurwerk en glas.

Dit zijn slechts benaderingen. Als u voornemens bent om sieraden met restmaterialen of een horloge te verkopen, is het aan te raden het te laten slopen en daarna opnieuw te laten wegen.

Het afwegen

Als alles is uitgesorteerd op karaat en het gewicht van restmaterialen bekend is, kan het goud worden afgewogen. U kunt thuis alvast wat afwegen op een keukenweegschaal om een redelijke schatting te krijgen; om een goed beeld te krijgen hebben deze echter een te grote afwijking. Elke goudhandel is verplicht een geijkte weegschaal te gebruiken. In de praktijk komt het echter veel voor dat er gebruik wordt gemaakt van goedkope, niet gecertificeerde weegschalen. Een geijkte weegschaal kunt u herkennen aan de stickers die meestal aan de zijkant van het apparaat zitten. Hier zal ook een sticker van Verispect bij zitten, die toezicht houdt op de Metrologiewet (voormalig ijkwezen).

Over het algemeen is het wel zo netjes dat de verkoper zicht heeft op de display van de weegschaal en dat er meegekeken kan worden tijdens het afwegen. Als de verkopende partij nog enkele andere adressen af wil voor een prijsvergelijk, is het handig om de precieze gewichten van een geijkte weegschaal te noteren. Komt er bij een ander bedrijf een lager gewicht uit, dan is meteen duidelijk dat dit geen betrouwbaar adres is.

Aan het einde van de rit moeten beide partijen een goed gevoel aan de transactie overhouden.

• Heeft u via via goede berichten gehoord over dat bedrijf? Onthoud: “bad news travels fast”.
• Is het niet een of ander schimmig achteraf-winkeltje?
• Maakt de inkoper een professionele en betrouwbare indruk?
• Wordt alles goed gesorteerd en uitgelegd?
• Wordt er netjes bijgehouden wat het gewicht aan restmateriaal is?
• Is de weegschaal geijkt?
• Kunt u meekijken bij het afwegen?
• Is het duidelijk wat u per gram krijgt en hoe de totaalprijs tot stand is gekomen?
• Zou u dat bedrijf aanraden bij familie of vrienden als een betrouwbaar adres?